Wydawca treści

Natura 2000

Na gruntach administrowanych przez Nadleśnictwo Piaski znajdują się dwa obszary sieci NATURA 2000.

Obszary NATURA 2000
Na gruntach administrowanych przez Nadleśnictwo Piaski znajdują się dwa obszary sieci NATURA 2000.
Pierwszy z nich to obszar specjalnej ochrony OSO (Dyrektywa Ptasia) o nazwie Ostoja Rogalińska (PLB 300017) zajmujący ogółem powierzchnię 21 763,12 ha, z czego na terenie administrowanym przez Nadleśnictwo Piaski zajmuje on 127,88 ha, co stanowi 0,6 %. jego powierzchni. Obszar ten zgłoszony został z Shadow List organizacji pozarządowych; zatwierdzony przez Komisję Europejską w grudniu 2008 roku.              Na gruntach administrowanych przez Nadleśnictwo Piaski znajdują się dwa obszary sieci NATURA 2000.
Poniżej zamieszcza się dane z SDF dotyczące całego obszaru.
Charakterystyka obszaru
Obszar leży na Nizinie Wielkopolskiej, na południe od Poznania. W części północnej zajmuje powierzchnię Wielkopolskiego Parku Narodowego, położonego na Pojezierzu Wielkopolskim, w krajobrazie polodowcowym, o bardzo zróżnicowanej rzeźbie terenu, na lewym brzegu Warty. Znajduje się tutaj 12 jezior – głównie eutroficznych (m.in. jezioro Łódzkie, Dymaczewskie, Witobelskie, Góreckie, Rosnowskie), a najwyższym wzniesieniem moreny czołowej (132 m n.p.m.) jest Osowa Góra. Występuje tu część najdłuższego w Polsce ozu Bukowsko-Mosińskiego oraz wydmy, rynny i głazy narzutowe.
Większą część powierzchni ostoi pokrywają drzewostany sosnowe (70%) z domieszką dębu, świerka, brzozy, grabu i lipy. W pobliżu jezior i rzek, na terenach wilgotnych, występują łęgi wiązowo-jesionowe; tereny bagienne zajmują lasy z olszą czarną, a zarośla łozowe tworzy wierzba i kruszyna.
W okolicy jeziora Wielkomiejskiego znajduje się cenny kompleks łąkowo-torfowiskowy na kredzie jeziornej z roślinnością kalcyfilną. Część południowa obszaru leży w granicach Rogalińskiego PK, po obu brzegach Warty, na terenie Kotliny Śremskiej. Obszar zajmuje tu fragment doliny Warty, gdzie rzeka meandrując utworzyła na terasie zalewowej liczne starorzecza. Otaczają je łąki i bagna. W dolinie rzecznej zachowały się płaty lasów łęgowych (w tym zagrożonych w skali kraju łęgów wierzbowych i topolowych), a na wyższych terasach kompleksy grądów.
Osobliwością jest grupa ponad 1400 dębów o obwodach od 2 do 9,5 m; najstarsze kilkusetletnie (w tym 3 okazy liczące ponad 500 lat każdy – w parku w Rogalinie); 45 drzew jest martwych; występująca tu populacja kozioroga dębosza, żerując na dębach niszczy je. Większą część obszaru pokrywają lasy, duży jest też udział gruntów ornych.
Wartość przyrodnicza i znaczenie
W granicach obszaru występuje 28 gatunków ptaków z Załącznika I Dyrektywy Ptasiej, 3 gatunki z Polskiej Czerwonej Księgi (PCKZ). W okresie lęgowym obszar zasiedla co najmniej 1% populacji kani rudej i czarnej, nieregularnie gnieździ się batalion. Gęś zbożowa zimuje w liczebności około 8 000 osobników tj. ponad 1% populacji szlaku wędrówkowego. Bogata flora roślin naczyniowych – około 1 100 gatunków oraz 364 gatunki grzybów wyższych.
Stanowiska rzadkich i zagrożonych gatunków roślin m.in. sasanki otwartej (Pulsatilla patens), staroduba łąkowego (Ostericum palustre), goździka sinego (Dianthus caesius). Bogate zasoby zagrożonych w Wielkopolsce: kłoci wiechowatej (Cladium mariscus) i pełnika europejskiego (Trollius europaeus).
Liczne gatunki chronionych bezkręgowców m.in. jelonek rogacz (Lucanus cervus) i kozioróg dębosz (Cerambyx cerdo). Znajduje się tu skupisko starych dębów rosnących na terenach zalewowych; nagromadzenie licznych, dobrze zachowanych, zróżnicowanych starorzeczy i innych naturalnych form fluwialnych związanych z działalnością rzeki Warty.
Obszar posiada wybitne walory krajobrazowe.
Charakterystyka siedliskowa
Występuje tu 6 typów siedlisk wymienionych w Załączniku I Dyrektywy Siedliskowej – za kodem siedliska podano ich udział powierzchniowy:
— niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie, kod 6510: 15%
— grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny, kod 9170: 2%
— ziołorośla górskie i nadrzeczne, kod 6430: 1%
— łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe, olsy źródliskowe, kod 91E0: 1%
— ciepłolubne, śródlądowe murawy napiaskowe, kod 6120: poniżej 1%
— zmiennowilgotne łąki trzęślicowe, kod 6410:poniżej 1%.


Fot.M.Rybacki

Ptaki z Załącznika II Dyrektywy Ptasiej:
1. batalion – Philomachus pugnax
2. bielik – Haliaeetus albicilla
3. błotniak stawowy – Circus aeruginosus
4. błotniak zbożowy – Circus cyaneus
5. błotniak łąkowy – Circus pygargus
6. bocian czarny – Ciconia nigra
7. bocian biały – Ciconia ciconia
8. bąk – Botaurus stellaris
9. bączek – Ixobrychus minutus
10. derkacz – Crex crex
11. dzięcioł czarny – Dryocopus martius
12. dzięcioł średni – Dendrocopos medius
13. gąsiorek – Lanius collurio
14. gęś białoczelna – Anser albifrons
15. kania czarna – Milvus migrans
16. kania ruda – Milvus milvus
17. kropiatka – Porzana porzana
18. lerka – Lullula arborea
19. muchołówka mała – Ficedula pavra
20. orlik krzykliwy – Aquila pomarina
21. ortolan – Emberiza hortulana
22. pokrzewka jarzębata – Sylvia nisoria
23. rybitwa czarna – Chlidonias niger
24. rybitwa rzeczna – Sterna hirundo
25. świergotek polny – Anthus campestris
26. trzmielojad – Pernis apivorus
27. zimorodek – Alcedo atthis
28. żuraw – Grus grus
Zagrożenia
Przyroda obszaru jest zagrożona ze względu na bliskość aglomeracji Poznania i jego przemysłu, silną presję turystyczną i rekreacyjną, lokalizowanie elektrowni wiatrowych, penetrację siedlisk, zmianę stosunków wodnych, zanieczyszczenie wód, zasypywanie starorzeczy, wycinanie lasów łęgowych. Problemem jest również zalesianie łąk, pastwisk oraz torfowisk i bagien, a także usuwanie martwego drewna z lasu.
Głównym problemem jest budownictwo rekreacyjne oraz lokalizacja i eksploatacja składowisk odpadów, miejsca zrzutów ścieków i hałas.
Forma własności:
Mieszana – przewaga własności Skarbu Państwa (Nadleśnictwo Konstantynowo, Babki, Piaski); współudział własności prywatnej.
Sprawujący nadzór
Wielkopolski Park Narodowy, Rogaliński Park Krajobrazowy, Dyrektor Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Wielkopolskiego. W zasięgu obszaru Ostoja Rogalińska (PLB 300017) znajduje się 127,88 ha gruntów Nadleśnictwa Piaski (powierzchnia leśna – 109,29 ha, związana z gospodarką leśną – 1,32 ha i nieleśna – 17,27 ha).

Drugi z obszarów naturowych Nadleśnictwa Piaski to specjalny obszar ochrony siedlisk SOO (Dyrektywa Siedliskowa) o nazwie Rogalińska Dolina Warty (PLH 300012) zajmujący ogółem powierzchnię 14 753,62 ha, z czego na terenie administrowanym przez Nadleśnictwo Piaski zajmuje on 127,88 ha, co stanowi 0,9 %. jego powierzchni. Na terenie Nadleśnictwa Piaski granice obu ostoi (Ostoi Rogalińskiej i Rogalińskiej Doliny Warty) pokrywają się ze sobą. Obszar ten zgłoszony został z listy rządowej; zatwierdzony przez Komisję Europejską w grudniu 2008 roku. Poniżej zamieszcza się dane pochodzące z SDF.
Charakterystyka obszaru
Obszar obejmuje fragment pradoliny Warty na południe od Poznania, z unikalnym krajobrazem, gdzie rzeka meandrując utworzyła na terasie zalewowej liczne starorzecza i zastoiska. Otaczają je łąki i bagna. W dolinie zachowały się płaty lasów łęgowych (w tym zagrożonych w skali kraju łęgów wierzbowych i topolowych), a na wyższych terasach kompleksy grądów. Większą część obszaru pokrywają lasy, duży jest też udział gruntów ornych. Charakterystyczną cechą obszaru jest położona w części północnej obszaru, poza granicami zasięgu Nadleśnictwa Piaski, grupa ponad 1400 okazałych starych dębów o obwodach od 2 do 9,5 m; najstarsze liczą kilkaset lat (w tym 3 okazy liczą ponad 500 lat każdy – w parku w Rogalinie).
Wartość przyrodnicza i znaczenie
W obszarze nagromadzone są liczne, dobrze zachowane i silnie zróżnicowane starorzecza, łąki, łęgi i inne naturalne formy fluwialne związane z działalnością rzeki Warty. Stwierdzono tu występowanie 9 rodzajów siedlisk z Załącznika I Dyrektywy Siedliskowej. Obszar obejmuje największe skupisko pomnikowych dębów w Europie. Występuje tu 5 gatunków z Załącznika II Dyrektywy Siedliskowej; szczególne znaczenie ma tu ostoja dla ochrony rzadkich bezkręgowców – kozioroga dębosza (Cerambyx cerdo) i pachnicy dębowej (Osmoderma eremita).
Charakterystyka siedliskowa
Występuje tu dziewięć typów siedlisk wymienionych w Załączniku I Dyrektywy Siedliskowej – za kodem siedliska podano ich procentowy udział:
— niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie, kod 6510: 20%
— łęgowe lasy dębowo-wiązowo-jesionowe Ficario-Ulmetum, kod 91F0: 10%
— starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne, kod 3150: 5%
— ciepłolubne, śródlądowe murawy napiaskowe, kod 6120: 5%
— ziołorośla górskie i nadrzeczne, kod 6430: 3,5%
— łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe, olsy źródliskowe, kod 91E0: 2%
— zalewane muliste brzegi rzek, kod 3270: 1%
— zmiennowilgotne łąki trzęślicowe, kod 6410: 1%
— wydmy śródlądowe z murawami napiaskowymi, kod 2330: 0,1%.
Zagrożenia
Zmiana stosunków wodnych, zanieczyszczanie wód, wycinanie lasów łęgowych, zamieranie dębów w efekcie żerowania kozioroga dębosza.
Status ochrony
Obszar w większości położony na terenie Rogalińskiego PK z rezerwatami przyrody: Krajkowo i Goździk Siny w Grzybnie (poza granicami Nadleśnictwa Piaski).
Struktura własności
Mieszana - po połowie Skarb Państwa i własność prywatna. W zasięgu obszaru Rogalińska Dolina Warty znajduje się 127,88 ha gruntów Nadleśnictwa Piaski (powierzchnia leśna – 109,29 ha, związana z gospodarką leśną – 1,32 ha i nieleśna – 17,27 ha).

T.K.
 

Materiały do pobrania